The Sounds

THE RECORD PLAYER COMBINING ANALOG WITH DIGITAL

บทความโดย Nath Suriyachantananont, Editor-In-Chief, W. MINISTRY

ภาพประกอบโดย Chanyanee Larbaram, Visual Designer, W. MINISTRY

กำกับศิลป์โดย Nopphasit Varittinanon, Art Director, W. MINISTRY

The Sounds

THE RECORD PLAYER COMBINING ANALOG WITH DIGITAL

15 October 2019

ยิ่งวันการฟังเพลงก็ยิ่งสะดวกฉับไวด้วยเทคโนโลยี แต่ทำไมผู้คนจึงหันกลับสู่วิถีแบบอนาล็อก
เราตั้งคำถามนี้พร้อมการเกิดขึ้นของเครื่องคอนเซปท์ใหม่ที่ตอบโจทย์พฤติกรรมผู้คนในยุคนี้

Spread the words

ผู้อ่านขาประจำของ W. MINISTRY คงจะเคยได้อ่านบทความเกี่ยวกับโลกเครื่องเสียงที่เราได้นำเสนอไปบ้าง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องราวของนักเล่นเครื่องเสียงที่ใช้เวลากว่า 40 ปีในการสั่งสมประสบการณ์และเรียนรู้การฟังเพลงที่หลากหลาย ไปจนถึงวิธีการทดสอบชุดเครื่องเสียงเบื้องต้นที่เราหวังว่าจะเป็นประโยชน์ไม่ใช่เฉพาะสำหรับนักเล่นเครื่องเสียง แต่รวมถึงผู้อ่านที่กำลังคิดจะก้าวเข้ามาสู่การเป็นออดิโอไฟล์ทุกคนด้วย

แต่ถึงอย่างนั้นก็ตาม เรารู้ดีว่าไม่ใช่ทุกคนที่พร้อมจะอุทิศเวลาและเงินทองให้กับการเป็นนักฟังมือโปร เพราะจุดมุ่งหมายในการฟังของคนส่วนใหญ่ก็เพื่ออรรถรสและความบันเทิงในเสียงดนตรีเท่านั้น การจะหา “เครื่องเสียงเครื่องแรก” จึงดูเป็นภารกิจที่ซับซ้อนหลายขั้นหลายตอน แถมยังใช้เงินไม่น้อย สู้หันมาใช้บริการ Streaming ชีวิตก็ง่ายกว่าตั้งเยอะจริงไหม

จริง ถ้าหากความง่ายเป็นเป้าหมายหลัก แต่อย่าลืมสัมผัสแบบโลกเก่าที่ไม่มีผู้ให้บริการฟังเพลงแบบลงทะเบียนรายไหนมอบให้ได้ เมื่อเป็นเช่นนี้แล้ว จะมีไหมทางสายกลางแห่งการฟังเพลง... 
หากจะแบ่งพอสังเขป การฟังดนตรีผ่านตัวกลางต่างๆ มีอยู่ด้วยกัน 3 หนทาง ได้แก่

1. หูฟัง

หากพูดโดยทั่วไป หูฟังเป็นตัวเลือกที่เข้าถึงง่ายที่สุดทั้งการใช้งานและราคา (แม้ว่าบางคู่มีราคาเป็นแสนเหมือนกัน) หาง่าย พกพาไปได้ทุกที่ จึงเป็นสิ่งที่นิยมกันมาก แต่ก็มีข้อจำกัดของการนำเสนอเวทีเสียง และความไม่เป็นธรรมชาติของการรับฟัง เพราะตามหลักแล้วเสียงต้องเดินทางผ่านอากาศมาสู่หูของเรา ที่แน่ๆ คือเป็นอุปกรณ์ที่สร้างมาให้รับความบันเทิงแบบรายบุคคล ไม่สามารถแบ่งปันความสุขและประสบการณ์ไปพร้อมๆ กับคนรอบตัวได้ในยามที่เราต้องการ

2. ชุดเครื่องเสียง

สำหรับเส้นทางนี้นั้น ต้องอาศัยความรู้และประสบการณ์ในการเลือกสรร จนกระทั่งได้องค์ประกอบที่ลงตัวสำหรับคนคนนั้น การเล่นเครื่องเสียงแบบเต็มระบบเป็นการลงทุนที่สูง ใช้พื้นที่ในบ้านพอสมควร แต่ก็ย่อมให้ผลลัพธ์ของเสียงที่สร้างความน่าประทับใจ คุ้มค่า และใกล้เคียงกับคำว่า Hi-Fidelity หรือความสมจริงของเสียงดนตรีที่สุดเมื่อเทียบกับวิธีอื่นๆ
3. การฟังแบบ “กล่องเดียวจบ”

หากพูดถึง “One Box” หลายคนคงนึกถึงลำโพงจำพวก Active speakers ซึ่งปัจจุบันมีการเสริมฟังก์ชั่นอย่างบลูทูธเข้าไป แต่หากพูดถึงการรวมทุกอย่างเพื่อความสะดวกสบายในการเล่น เรากำลังจะพูดถึงเครื่องคอนเซปท์ใหม่ (All-In-One Box) ซึ่งเหมาะที่สุดสำหรับคนที่ต้องการเดินทางสายกลางที่ให้ได้ทั้งความสะดวกสบายและอรรถรสในการฟังไปพร้อมๆ กับการผสมผสานความเป็นอนาล็อกและดิจิทัลได้อย่างลงตัวในเครื่องเดียว เล่นแผ่นเสียงก็ได้ เล่นเพลงจากไฟล์หรือ Streaming ในมือถือก็สามารถ ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับอารมณ์ของผู้ใช้ในขณะนั้น เป็นสิ่งที่ตอบสนองความต้องการของผู้คนในยุคนี้ได้เป็นอย่างดี และนับเป็นการแก้เกมที่ชาญฉลาดของผู้ผลิตที่เข้าใจพฤติกรรมการฟังเพลงที่เปลี่ยนไปของผู้คน เช่น การฟังแบบทีละเพลงมากกว่าทั้งอัลบั้ม หรือการรับข้อมูลแบบ Streaming และยังประหยัดพื้นที่ เพราะเครื่องคอนเซปท์ใหม่นี้ไม่ต้องอาศัยตารางเมตรเกินจำเป็น ด้วยการออกแบบระบบ integrated ให้เครื่องเล่นแผ่นวางอยู่บนลำโพงไปเลย โดยที่ยังผลิตเสียงที่เข้าใกล้ความสมจริง (Hi-Fidelity) ได้อย่างครบถ้วนสมบูรณ์

แล้วเหตุใดอนาล็อกจึงกลับมาเป็นที่นิยม


กลับมาที่วลีข้างต้น “สัมผัสแบบโลกเก่า” เป็นต้นเหตุของความนิยมที่หวนคืนมาของการฟังเพลงแบบอนาล็อก เป็นสิ่งที่คนเรามักถามหาเมื่ออะไรๆ มันเดินเร็วเกินไปจนสัมผัสด้วยมือไม่ได้ ประเด็นนี้เรามีคำอธิบาย...

Reproduction ในบริบทของออดิโอไฟล์มีจุดประสงค์เพื่อ “เล่นกลับ เพื่อฟังเสียงเดิม” ในอดีตนั้น เราฟังดนตรีสดที่นักดนตรีมาเล่นให้เราฟัง หากต้องการฟังซ้ำก็ต้องมีการบันทึกไว้สักรูปแบบ เพราะในความเป็นจริง ไม่มีใครจ้างวงดนตรีมาเล่นให้ฟังได้ทุกวัน จากที่แต่ก่อนมีความต้องการอยู่ไม่มาก เทป Open-Reel ก็มีจำนวนเพียงพอให้ผู้คนได้เพลิดเพลินกับเสียงเพลง แต่วันหนึ่งเมื่อเวลาผ่านไปมีอุปสงค์มากขึ้น ตลาดใหญ่ขึ้น ก็เกิดการแปรรูปจากเทป Open-Reel เป็นแผ่นเสียง ซึ่งมีกำลังการผลิตสูงกว่าเดิมอย่างทวีคูณ ขายได้มากขึ้น แต่คุณภาพย่อมลดลง เพราะมีการลดทอนเนื้อของดนตรีให้สามารถบรรจุอยู่ในแผ่นเสียงแผ่นเดียวได้
หลังจากยุคของแผ่นเสียง คนก็เกิดหัวใส ให้กำเนิดแผ่นซีดี ขีดเส้นยุคเริ่มต้นของดิจิทัล โดยในยุคนี้ได้มีการปลูกฝังความเชื่อกับผู้บริโภคว่า แผ่นซีดีให้คุณภาพเสียงเหนือกว่าแผ่นเสียง มีรายละเอียดแพรวพราว ปราศจากเสียงรบกวน มีช่วงเสียงที่กว้างกว่าแผ่นเสียง ต่างๆ นานา เครื่องเล่นซีดีก็ขายดีเป็นเทน้ำเทท่า เรียกได้ว่ายุคเก้าศูนย์คือยุคเฟื่องฟูของซีดีเลย

ต่อมาในยุค 2000s เราก็เดินทางเข้าสู่ยุคของการเล่นกลับด้วยไฟล์เพลงอย่างเต็มตัว “A thousand songs in your pocket” คือวลีอมตะที่สตีฟ จ็อบส์ กล่าวตอนเปิดตัว iPod ในปี 2001 ซึ่งแสดงถึงการบีบอัดขนาดไฟล์เพื่อให้สามารถบรรจุเพลงเป็นร้อยเป็นพันอยู่ในเครื่องเล่นขนาดพกพาได้สำเร็จ จะปั๊มซีดีก็เริ่มไม่คุ้มต้นทุนแล้ว จุดนี้เองที่การฟังเพลงจากซีดีเริ่มจางหายไปจากชีวิตของเรา

จนกระทั่งเมื่อช่วงสิบปีที่ผ่านมา โลกก็เริ่มรู้จักกับระบบ Streaming ไฟล์เพลงแบบ Hi resolution ซึ่งเป็นระบบการแจกจ่ายความสุขจากเสียงเพลงที่ตอบโจทย์อย่างยิ่งกับปริมาณความต้องการที่สูงมากของคน คุณภาพเสียงที่เคยถูกบีบอัดมาครั้งหนึ่งแล้ว ก็ยิ่งถูกโปรแกรมให้เล็กกระทัดรัดลงไปอีกขั้นเพื่อความเร็วในการกระจายข้อมูลไปทั่วโลก

ในขณะที่เราพยายามนั่งนึกถึงครั้งสุดท้ายที่ได้ฟังเพลงจากแผ่นซีดี ซึ่งก็น่าจะเกือบสิบปีได้แล้วนั้น คำถามที่น่าคิดคือ ในสภาวะที่คำว่า Apple Music, Spotify หรือ Tidal เป็นชื่อในครัวเรือนที่ทุกคนเข้าใจตรงกันแล้ว ทำไมเราจึงเห็นการกลับมาของเทคโนโลยีจากวันวานอย่างแผ่นเสียง ทำไมแผ่นเสียงมันฟังดูมีเนื้อ มีมวลที่อิ่มกว่า ให้บรรยากาศของเสียงที่เป็นธรรมชาติมากกว่า และยังจับต้องได้ นั่งเปิดนั่งพลิกดูงานศิลปะบนปกก็ยังได้อรรถรสพิเศษเสมอ
เมื่อกลับไปเทียบกับเสียงที่ถูกถ่ายทอดผ่านระบบดิจิทัลซึ่งฟังดูแข็งๆ แห้งๆ กว่าแล้ว ก็จึงได้พบกับความจริงว่า การเปลี่ยนผ่านทั้งหลายในวงการเครื่องเสียงเกิดขึ้นจากกระบวนการในเชิงพาณิชย์สู่ตลาดมวลชนหรือ Commercialization ที่ทำให้คนเราต้องติดกับดักของเทคโนโลยี

หรือที่ผ่านมาเราแค่หลงไปกับคำโฆษณาที่เป็นผลพวงของวิวัฒนาการด้านดิจิทัล ที่ให้ความสะดวกสบาย แต่แลกมาด้วยการลดทอนความสุนทรีย์ที่หาได้เฉพาะในวิถีอนาล็อกเท่านั้น

เพราะสำหรับออดิโอไฟล์ การฟังอย่างเข้าถึงนั้นเป็นสิ่งที่ยังคงต้องอาศัยโสตสัมผัสโดยตรงของมนุษย์ หากจะเล่นเครื่องเสียง ไม่ว่าจะแบบชุดระบบหรือจบในกล่องเดียว ก็ต้องไปฟังด้วยหูของตนเอง อินเตอร์เน็ตยังไม่สามารถมอบประสบการณ์ที่สมบูรณ์ได้

 

ติดตามเรื่องราวของโลกเครื่องเสียงได้อีกที่นี่

Related Stories

The Aficionados

THE SOUNDS THAT PLAY FOR THE SOUL

จากความสุขเล็กๆ ของเด็กผู้ชายที่รักเสียงเพลง 
สู่ความหลงใหลที่ท่องไปในโลกของ Audiophile

Read

The Sounds

FIRST STEPS INTO THE WORLD OF HI-FI

ออดิโอไฟล์กูรูของเราแนะนำวิธีฝึกฝนการฟัง สำหรับคนที่กำลังมองหาเครื่องเสียงที่ถูกใจ

Read

The Sounds

TURN BACK TIME TO THE 80’s WITH JAPANESE CITY POP PART 2 : YOUTUBE ALGORITHM AND PLASTIC LOVE

เครื่องมือและกลไกจากโลกยุคใหม่
ที่พาบทเพลงจากโลกยุคเก่าข้ามเวลามาโด่งดังอีกครั้ง

Read

0Shares
preloader