Arts

STUDIO PERSONA: ประสบการณ์ครั้งแรกกับ ART THERAPY

บทความโดย Apisorn Iamsriraksa, Staff Writer, W. MINISTRY

ภาพถ่ายโดย Paphaon Amatyakul, Photographer, W. MINISTRY

กำกับศิลป์โดย Nopphasit Varittinanon, Art Director, W. MINISTRY

Arts

STUDIO PERSONA: ประสบการณ์ครั้งแรกกับ ART THERAPY

30 January 2020

ทางเลือกใหม่ที่จะช่วยจัดการชีวิต เพราะศิลปะเป็นเรื่องของทุกคน

“ลองไปทำ Art Therapy ดูไหม?” นี่คือคำแนะนำที่ผู้เขียนได้จากเพื่อนมาอย่างงงๆ หลังจากที่ไปบ่นด้วยว่าช่วงนี้นอนไม่ค่อยหลับ ได้ยินครั้งแรกก็สงสัยว่าทำไม ในเมื่อเราไม่ได้มีภาวะซึมเศร้าหรือปัญหาทางจิตเสียหน่อย ชีวิตก็ออกจะราบรื่นสดใสดี จะมีปัญหาก็แค่เครียดๆ บ้างบางทีกับนอนหลับยากขึ้นก็เท่านั้น

“เราอาจจะไม่รู้ตัวว่าต้องการมัน แต่ทุกคนควรลองอะไรแบบนี้บ้างสักครั้งนะ เพราะมันได้อะไรกับตัวเองในแบบที่คาดไม่ถึงกลับมาจริงๆ” นี่คือสิ่งที่เพื่อนคนนั้นยืนยันกับผู้เขียนหลังจากเถียงไปเสียงแข็งว่าเราไม่จำเป็นต้องไป ด้วยความสงสัยปนอยากพิสูจน์จึงไม่รอช้าที่จะติดต่อไปหา คุณปัท ปรัชญพร วรนันท์ นักศิลปะบำบัดผู้ก่อตั้ง STUDIO PERSONA สำหรับ Session พิเศษในครั้งนี้ ที่ได้มีโอกาสทั้งมาสัมภาษณ์พูดคุย และลองทำงานศิลปะแบบกึ่งบำบัดไปด้วยเลยในทีเดียว

 

ต้องยอมรับเลยว่าเพียงแค่ก้าวแรกที่เข้ามาใน STUDIO PERSONA แห่งนี้ก็รู้สึกอบอุ่นสบายใจเสียแล้ว อาจด้วยเพราะความตั้งใจของคุณปัทที่อยากให้มันเป็น “พื้นที่ปลอดภัย สำหรับทุกคน” จึงออกแบบที่นี่จากเรื่องราวและความทรงจำในวัยเด็กของตนเอง (เพราะพื้นที่ตรงนี้เคยเป็นดาดฟ้าที่เธอชอบขึ้นมาเล่นบ่อยๆ) โดยอิงมาจากทรงกลมและความเป็น ‘Wholeness’ ของรูปทรง เพดานสูงโปร่งสบาย บานกระจกใส ที่ให้แสงแดดอ่อนๆ ลอดเข้ามาอย่างพอเหมาะ หรืออาจจะเป็นความเป็นกันเอง และรอยยิ้มสดใสของคุณปัทที่เดินมาต้อนรับเราอย่างใจดีก็เป็นได้
หลังจากทักทายกันเสร็จสรรพ คุณปัทก็บอกให้เดินชมพื้นที่ได้ตามสบาย เราเดินวกวนไปตามเส้นโค้งวงกลมเรื่อยๆ ชื่นชมทั้งสถาปัตยกรรมการตกแต่งของที่นี่ และเหล่างานศิลปะบนผนังทั้งหลาย จนมาเตะตากับภาพวาดสีอะครีลิกสดใสชิ้นหนึ่งที่แขวนอยู่หน้าห้องทำงานของคุณปัทพอดี “สังเกตสิว่ามันไม่มีสีดำเลย” นั่นสิ… ภาพวาดแทบทุกภาพในสตูดิโอนี้จะต้องมีสีดำอยู่บ้างไม่มากก็น้อย แต่น่าแปลกที่ผืนผ้าใบใหญ่เบ้อเร่อตรงนี้ (ที่น่าจะใหญ่ที่สุดในสตูดิโอเสียด้วยซ้ำ) กลับไม่มีสีดำเลย

ภาพที่วาดขึ้นจากสีที่เหลือจากการทำศิลปะบำบัด

“นี่คือภาพที่วาดขึ้นจากสีที่เหลือจากการบำบัด” คุณปัทอธิบายให้เราฟังว่า ในการทำ Art Therapy แต่ละครั้ง Clients ของเธอจะบีบสีออกมาเพื่อวาดอะไรบางอย่าง และหลายๆ ครั้งก็จะใช้ไม่หมด แต่จะมีอยู่สีหนึ่งที่ถูกใช้จนหมดตลอดในห้องบำบัด และไม่เคยเหลือเลยสักครั้ง นั่นคือ ‘สีดำ’

คิดๆ ดูแล้ว บางทีการทำงานศิลปะอาจจะไม่ใช่เรื่องของความสวยงามเพียงอย่างเดียว แต่มันเป็นการ ‘ระบาย’ บางอย่างที่น่าเหนื่อยใจออกมาต่างหาก สำหรับบางคนอาจจะเป็นเอา ‘สีดำ’ ที่อยู่ในจิตใจออกไป พร้อมกับห่อหุ้มเราไว้ชั่วขณะด้วย ‘พื้นที่ปลอดภัย’ ของโลกอีกใบที่ไม่มีคำว่าถูกผิดของ ‘ศิลปะ’


ศิลปะจริงๆ เป็นโลกใบหนึ่งที่เราโดยเฉพาะตอนเด็กๆ รู้จัก แต่หลายคนอาจจะลืมมันไป

“ยังจำความรู้สึกตอนได้รับสีกล่องแรกได้อยู่ไหม?” คุณปัทถามผู้เขียนพร้อมกับรอยยิ้มก่อนจะเดินนำเข้าไปในห้องทำงานของตนซึ่งใช้เป็นห้องสำหรับทำ Art Therapy ในครั้งนี้ด้วยเช่นกัน “การจะหยิบสีอะไรก็ได้ที่เราชอบมาระบายลงไป มันเต็มไปด้วยความตื่นเต้น ความสนุก ความซื่อตรง ตรงไปตรงมากับความรู้สึกของตัวเอง และเรื่องของความรู้สึก ไม่ว่าจะเป็นความรู้สึกอะไรมันเป็นเรื่องของทุกคน มันไม่ใช่แค่ว่าเราวาดรูปได้ แต่ศิลปะเป็นส่วนหนึ่งที่จะช่วยในการดูแลความรู้สึกและเรื่องของมุมมองการใช้ชีวิต”

ก็จริงอย่างที่คุณปัทว่า โลกของเราในวัยเด็กกับศิลปะ ดูจะใกล้กันมากกว่าปัจจุบัน และหลายครั้งหลายคราก็อดคิดถึงความเป็น ‘อิสระ’ ของโลกใบนั้นไม่ได้ การได้สะบัดพู่กันไปตามใจชอบอย่างไม่มีถูกผิด ไม่มีกฎเกณฑ์ และเป็นตัวเราในแบบที่เราชื่นชอบ เรียกง่ายๆ ก็เหมือนการกลับเข้าไปในคอมฟอร์ตโซนของเรานั่นเอง


ศิลปะเป็นส่วนหนึ่งที่จะช่วยในการดูแลความรู้สึกและเรื่องของมุมมองการใช้ชีวิต

ก่อนจะเริ่ม Session เล็กๆ ในวันนี้ คุณปัทได้อธิบายถึงกระบวนการศิลปะบำบัดให้เราฟังได้อย่างน่าสนใจว่า “ทุกๆ คนเหมือนเกิดมาพร้อมกับเป้ใบหนึ่ง เราแบกมันอยู่ที่หลังแล้วก็เดินทางเรื่อยๆ ใช้ชีวิต เติบโต ระหว่างทางเราอาจจะเลือกหยิบอะไรบางอย่างใส่ลงไป บางครั้งก็มีคนเอาอะไรมายัดใส่โดยที่เราไม่อยากได้ แล้วก็แบกเป้นี้ต่อไปเรื่อยๆ เราเดินทางยาวไกล กระเป๋ามันก็หนักขึ้น อาจจะมีหินก้อนใหญ่ๆ อยู่ข้างใต้ที่เราลืมไปแล้วแต่มันยังอยู่ตรงนั้น ก็เริ่มจะเจ็บปวด เริ่มมีความรู้สึกไม่สบายกายไม่สบายใจ”
“เวลามาทำ Therapy เหมือนเราได้มีเวลานั่งลง เอากระเป๋าเป้ที่อยู่ข้างหลังเทออกมาดูว่าเราแบกอะไรไว้บ้าง แล้วก็มองหาความเป็นไปได้ใหม่ในการจัดการทุกทุกชิ้น บางชิ้นเราอาจจะต้องทิ้งมัน บางชิ้นเราอยากเก็บไว้ แต่มันใหญ่ไป เราอาจจะลองเปลี่ยนมวลมันจากหินก้อนใหญ่ให้มันกลายมาเป็นนุ่นที่เบาขึ้น แต่ก็ยังเก็บมันอยู่ได้ เมื่อถึงจุดหนึ่ง เรารู้สึกว่าเป้มีพื้นที่ว่างมากขึ้น รู้สึกว่าเราแบกต่อไหว ไม่เจ็บแล้ว แล้วเราก็รู้ว่ามีอะไรอยู่ตรงนั้นบ้าง”


เมื่อถึงจุดหนึ่งเรารู้สึกว่าเป้มีพื้นที่ว่างมากขึ้น รู้สึกว่าเราแบกต่อไหว ไม่เจ็บแล้ว


หลังจากได้ลองหยิบและเลือกโมเดลแต่ละชิ้นจากชั้นวางมาเรียงลงบนถาดทรายตามที่คุณปัทบอก (ถือเป็นส่วนหนึ่งใน Session ศิลปะบำบัดของวันนี้) ผู้เขียนก็ได้รู้ว่าการทำ ‘ศิลปะบำบัด’ มันไม่จำเป็นว่าเราต้องมีปัญหาทางจิตหรือต้องการการรักษาอะไร จากตอนแรกที่ไม่รู้ด้วยซ้ำว่าทำไมถึงเลือกหยิบของแต่ละชิ้นมา ทั้งลูกบอลหน้ายิ้มสีเหลือง กระต่ายสีดำตัวเล็กๆ หรือโมเดลม้าลายตัวใหญ่ แต่พอเอามาลองวาง ลองมองดูแต่ละชิ้นดีๆ พร้อมพูดคุยไปกับคุณปัท เราก็เริ่มจะเห็น ‘เหตุผล’ และ ‘ความหมาย’ ของมันมากขึ้นเรื่อยๆ
สุดท้ายแล้ว มันเป็นเหมือนการทำความรู้จักตัวเองอย่างลึกซึ้ง (ในแบบที่เราไม่คิดมาก่อนด้วยซ้ำ) และการจัดการชีวิตรวมถึงความรู้สึกเสียมากกว่า หลังจากที่ได้พูดคุยกับคุณปัทรวมถึงลองทำงานศิลปะกึ่งบำบัดเล็กๆ ในวันนี้เสร็จเรียบร้อย ผู้เขียนก็รู้สึกเห็นด้วยกับเพื่อนที่แนะนำมาอย่างปฏิเสธไม่ได้ว่า “เราอาจจะไม่รู้ตัวว่าจริงๆ แล้วต้องการมัน แต่ทุกคนควรลองอะไรแบบนี้บ้างสักครั้ง เพราะมันได้อะไรกับตัวเองในแบบที่คาดไม่ถึงกลับมาจริงๆ”


ให้ได้เข้าใจว่าศิลปะทำงานกับความรู้สึกยังไง
จับต้องได้มากขึ้น ได้มีโอกาสแลกเปลี่ยนกันในกลุ่ม
รับฟังและเข้าใจโดยไม่มีใครตัดสินกัน


สำหรับผู้อ่านคนไหนที่สนใจ แต่ยังมองว่าการทำศิลปะบำบัดแบบหนึ่งต่อหนึ่งออกจะสุดโต่งเกินไปนิดก็อย่าเพิ่งกลัวไป เพราะทาง STUDIO PERSONA  มีการจัด Art Group ซึ่งเป็นกึ่งๆ Art Therapy ขึ้นมาในทุกสัปดาห์สำหรับคนที่สนใจ ให้ได้มาแบ่งปันและเรียนรู้ซึ่งกันและกัน ได้เข้าใจว่าศิลปะทำงานกับความรู้สึกอย่างไรและจับต้องได้มากขึ้น นอกจากนี้คุณปัทยังมีโปรเจกต์ Group Support สำหรับองค์กรที่สนใจและงาน Art Group ที่ The COMMONS ศาลาแดง ซึ่งกำลังจะจัดขึ้นในช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์ที่จะถึงนี้ ซึ่งเราแนะนำเป็นอย่างมากสำหรับใครที่อยากเริ่มเรียนรู้เกี่ยวกับศิลปะมากขึ้นแต่ยังไม่รู้จะหันไปทางไหน

 

STUDIO PERSONA ตั้งอยู่ที่ 660 ถนนอโศก-ดินแดง มักกะสัน ราชเทวี กรุงเทพฯ
สามารถติดตามข่าวสารของทางสตูดิโอได้ที่ เพจเฟสบุ๊ค หรือ อินสตาแกรม 

Related Stories

Arts

INTO THE LIGHT AND ATMOSPHERE OF CLAUDE MONET

ศิลปะที่ใช้แสงของห้วงเวลาบรรยายอารมณ์ สู่ความประทับใจในผลงานแบบอิมเพรสชั่นนิสม์

Read

Arts

INFLUENCES OF POP ART ARTISTS IN POP CULTURE

5 ศิลปินป๊อปอาร์ต ผู้ปูทางให้กับวัฒนธรรมร่วมสมัย

Read

Arts

DIORAMA: THE ART THAT’S LARGER THAN LIFE

"ลุงติ๊กสเกล" เบื้องหลังความสำเร็จของศิลปินผู้คืนชีวิตให้วงการไดโอรามาไทย

Read

0Shares
preloader